Achter de schermen

Ze noemen hem ‘zij’

‘Is dat nou een jongetje of een meisje?’ Twee kinderen kijken nieuwsgierig naar Jamie en nemen hem helemaal in zich op. Dan zegt één van de kinderen ‘Het is een meisje’ en ze lopen weg. Jamie blijft met een beteuterd gezichtje achter. Ik vraag hem of hij het vervelend vond wat er net gebeurde, maar hij zegt van niet. Ik zie en voel dat het anders is, ik zie en voel zijn onzekerheid. Ik weet niet hoe ik er mee om moet gaan, ik weet niet wat ik zeggen moet om het beter voor hem te maken. Dit is de realiteit die ik al zag, die hij nu steeds meer en meer gaat zien.

Lange haren, staartjes en speldjes

Vorig jaar wilde Jamie zijn haar nog altijd geknipt hebben in een kort jongenskapsel. Een vriendje van school had tegen hem gezegd niet meer met hem te willen spelen als hij lang haar zou hebben. Daar heeft Jamie lang aan vastgehouden als reden om zijn haar gewoon te laten knippen, hij wilde niet dat zijn vriendje niet meer met hem zou spelen. Op een dag liet hij mij weten dat hij toch zijn haar lang wilde laten groeien. Hij wilde ook graag staartjes en knotjes in zijn haar en mooie speldjes dragen. Mijn zegen had hij volledig en we stopten met naar de kapper gaan. Af en toe checkte ik even bij hem of hij nog steeds zijn haar wilde laten groeien of dat hij toch liever naar de kapper zou gaan. Laten groeien was altijd het antwoord.

Een aantal weken geleden was zijn haar eindelijk lang genoeg om er een staartje in te dragen, of tenminste, zo’n lullig palmboompje op zijn hoofd. Als het aan mij lag wachtte hij er nog even mee tot hij gewoon een staartje achter op zijn hoofd zou kunnen dragen, maar hij wilde echt perse dat staartje, het kon hem niet schelen hoe dat zou gebeuren. Dus zo goed en zo kwaad als het ging maakte ik er een zo classy mogelijk palmboompje van. Niet zeker of ik dit nu zelf wel een goed idee vond. Ik bedoel, zo’n palmboompje is echt schattig bij een kindje van een jaar, maar een kindje van zes vond ik toch echt wel wat anders. Uiteindelijk bleek Jamie er ook niet helemaal fan van te zijn, want na deze dag heeft hij er nog maar een keer of drie naar gevraagd of ik een staartje wilde maken. De rest van de tijd draagt hij zijn haar los met af en toe een speldje of een haarband. Nog steeds vastbesloten om zijn haar tot minstens op zijn billen te laten groeien.

‘Zij’ is zo definitief

Sinds Jamie zijn haar echt langer aan het worden is, is het de vraag voor onbekende mensen of hij nu een jongen of een meisje is. Wat hier aan vast bleek te hangen is dat onbekende mensen hem meer en meer met ‘zij’ aan gaan spreken. Ik vond dat zelf nogal een dingetje, ik had daar veel vragen over. Wat als iedereen hem straks aanspreekt met ‘zij’ en hij besluit over twee jaar gewoon weer een ‘hij’ te willen zijn? Dat is nogal een groot ding om dan weer helemaal recht te gaan zetten. Krijg je dat dan nog wel rechtgezet? Wat betekent het sowieso voor hem dat mensen hem met ‘zij’ aanspreken? Wordt hij er niet juist een kant door opgestuurd als mensen hem met ‘zij’ aanspreken? En daarbij vond ik dat hij nog veel te jong is om al met ‘zij’ aangesproken te worden. Ik wilde zelf niet dat mensen hem met ‘zij’ aan gingen spreken. Ik was er zelf nog niet klaar voor, kwam ik al vrij snel tot de conclusie.

Dit was precies weer zo’n moment waarin ik zelf eerst moest wennen aan wat er nu eigenlijk gebeurde. Zo’n moment dat ik vond dat het allemaal weer eens veel te snel ging. Maar ik kon er nu eenmaal niets aan veranderen dat mensen Jamie aan gingen spreken met ‘zij’. Het was met de dag meer aanwezig en ik kon niet meer doen alsof het er niet was. Want ja, dat wil ik soms wel eens doen. Gewoon omdat ik niet alles op wil pakken, omdat het soms net zo snel verdwijnt als dat het gekomen is. Maar ergens ook wel omdat ik er gewoon niet altijd mee bezig wil zijn, niet altijd over na wil denken hoe ik hier nu weer eens mee om moet gaan. Gewoon omdat ik soms wil leven en wil dat mensen ons laten leven, zonder moeilijke genderdingen waar ik wat van moet vinden of waar ik wat mee moet doen.

Om het even

Ik vroeg, naar advies van Jamie zijn psycholoog, aan hem wat hij ervan vond dat sommige mensen hem met ‘zij’ aanspreken. Hij haalde zijn schouders op en zei ‘Dat maakt mij echt niet uit, ze mogen van mij ‘hij’ en ‘zij’ zeggen’. Ik had veel van zijn antwoord verwacht maar dit eigenlijk niet, ik weet ook niet zo goed waarom niet. In de loop van de weken checkte ik het nog een paar keer bij hem op het moment dat er zich een situatie voor had gedaan waarin hij ‘zij’ werd genoemd, gewoon om er zeker van te zijn dat hij er echt zo over dacht als hij had gezegd. Zijn antwoord bleef hetzelfde, het maakte hem écht niet uit of er nu ‘hij’ of ‘zij’ tegen hem werd gezegd. Hij vond het allemaal dikke prima.

Na het incident met de twee kinderen, waarbij ik het idee had dat het een behoorlijke impact had achtergelaten bij Jamie, voerde ik een soortgelijk gesprek met hem waarbij ik deze keer aan hem uitlegde waarom mensen in de war zijn over of hij een jongen of een meisje is. Hij bleef tegen mij zeggen dat het hem echt niet uit maakte, alsof het een soort mantra voor hem was geworden. En ik kon niet anders dan het nu eindelijk wel eens te gaan geloven dat het hem echt oprecht niets uitmaakte wat mensen tegen hem zeiden. Maar het gesprek was daar nog niet mee klaar, er was nog één vraag die ik hem moest stellen. Een vraag die al weken in mijn hoofd rond spookte en die ik nu toch echt wel eens moest gaan stellen. Een vraag die ik hem eigenlijk niet wilde stellen omdat ik ergens een beetje bang was voor het antwoord. Maar ik zette mij over mijn eigen beren op de weg heen en stelde de vraag. ‘Wat wil je eigenlijk graag dat mama tegen je zegt?’. ‘Dat mag je helemaal zelf weten mama, jij mag kiezen’. Hoe kan ik toch zo’n dapper en sterk mannetje hebben die zichzelf is en er ook nog volledig achter staat?

3 Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: